
Dòng Chúa Cứu Thế Hải Ngoại tại Hoa Kỳ
NHỮNG NGÀY CHUẨN BỊ
NHÀ DÒNG LONG BEACH TIÊN KHỞI
NHÀ ALTADENA HEO HÚT
NHÀ BALDWIN PARK
NHÀ LONG BEACH HIỆN TẠI
NHÀ HOUSTON, TEXAS
NHÀ DALLAS, TEXAS
NHỮNG NGÀY CHUẨN BỊ
Ðầu tháng 7-1975, một nhóm thuộc DCCT/VT được xuất trại Fort Chaffee, Arkansas, bay về Illinois do sự bảo trợ của Cha Ed. Langton Giám tỉnh DCCT tỉnh St. Louis.
Ðó là các thầy Ðominicô Ðỗ minh Cẩn, Martin Nguyễn văn Mới, Jean Marie Huỳnh viết Hiển, Linh mục Châu xuân Báu và Vũ minh Nghiễm. Tại Illinois, chúng tôi được phân tán mỏng ra trong các nhà DCCT Mỹ trong vùng.
Sau 2 năm, chúng tôi nghĩ đã đến lúc phải cùng với các anh em bên California là Cha Phan văn Ðài, Nguyễn đức Thống, Trần đình Phúc, thầy Ngô đình Tường và Nguyễn duy Linh, qui tụ lại thành một nhóm.
Ðầu tháng 7-1977, Cha Trần tử Nhãn, Giám tỉnh DCCT/VN Hải Ngoại, cùng với chúng tôi khăn gói lên đường tìm một nơi làm trụ sở. Từ Illinois, chúng tôi bắt đầu đi xuống miền Louisiana, nơi có đông đảo người Việt tị nạn. Tại New Orleans, một Giáo xứ thuộc DCCT Mỹ, có một ngôi nhà thờ cổ rất đẹp không mấy khi xử dụng. Các ngài sẵn sàng giao nhà thờ này cho chúng tôi trong trường hợp chúng tôi tới đó. Nhưng đây là chặng đầu, chúng tôi cần đi xem xét địa điểm khác nữa.
Sau khi ở lại đây một tuần, tiếp xúc với các Cha trong nhóm Dân Chúa, với các Cộng đoàn người Việt, chúng tôi đi sang Houston, một thành phố đang lên và dồng bào VN đang đổ về mỗi lúc mổi đông. Chúng tôi được gặp Ðức Giám Mục trong một buổi lễ. Ngài hân hoan đón nhận chúng tôi vào địa phận Ngài, và bảo hãy đi tiếp xúc với DCCT Mỹ tại đó. Tại DCCT Mỹ mà chúng tôi trọ trong ba ngày, máy lạnh chạy thình thịch suốt ngày đêm. Họ còn nói: "Mùa Ðông thì máy nóng lại hoạt động không ngừng. Tiền Gas nặng lắm." Ðiều này đặt ra cho chúng tôi nhiều thắc mắc về sự sống tự túc.
Sáng ngày 17-7-1977, chúng tôi lên xe sang California. Ngang qua Tucson, Arizona, chúng tôi dừng lại thăm cha già Olivier (Cố Hậu) để lãnh ý kiến vị thừa sai lão thành ấy. Theo Ngài thì San Diego có thể là đất dụng võ cho DCCT/VN. San Diego trải dọc theo bờ biển, khí hậu lý tưởng quanh năm. Nhưng kiều bào lúc đó chưa bao nhiêu mà đã có bốn linh mục VN phục vụ rồi.
Chiều 24-7, chúng tôi đến Los Angeles, và sang Busbank liền, kịp mừng lễ Bổn mạng Cha Jacôbê Phan Văn Ðài. Sau đó (28-7) chúng tôi đi Whittier hội ý với các Cha DCCT Mỹ tại ST. Mary's. Cha Marsh đề nghị nên chọn vùng Orange County, nơi mà người Việt tập trung về hết sức đông đảo. Theo Ngài, thì Giám tỉnh Oakland cũng như Giám mục Orange, sẽ không làm khó dễ.
Vì xin hẹn khó khăn, ngày 12-8-77, chúng tôi thẳng lên San Francisco, nơi có Cha Trần Ðình Phúc đang phục vụ, và xin gặp Ðức Cha Quinn, TGM San Francisco. Nhờ có thư giới thiệu của Cha Giám tỉnh Oakland, Ngài đón tiếp chúng tôi rất ân cần, và hứa sẽ tận tình giúp đỡ nếu chúng tôi quyết định làm việc trong địa phận Ngài. Chúng tôi liền xuống San José tìm một ngôi nhà khả dĩ làm cơ sở. Nhưng sau một tuần tiếp xúc với các cha Sở tại cũng như thân hữu, chúng tôi không tìm được giải quyết.
Ngày 28-8, ngày lễ Ðức Trinh Nữ Vương chúng tôi trở về Los Angeles. Và ngày 29-8, chúng tôi được gặp Cha Driscoll, Chưởng ấn Tòa Giám Mục Orange. Khi ra về, chúng tôi linh cảm là lời thỉnh cầu của chúng tôi sẽ rơi vào thinh không. Thực thế, trong một văn thư sau đó, đề ngày 30-7-1977, Cha Chưởng ấn xác định như vậy, và cho biết những lý do đem đến sự bác bỏ ấy.
Bấy giờ chúng tôi vận động tại chính Tổng Giáo phận Los Angeles. Ngày 31-8-77, Ðức Ông Chưởng ấn Rawden bảo chúng tôi hãy viết đơn lên ÐHY Manning, TGP Los Angeles, đồng thời nên gặp Ðức Cha Ward, đặc trách các Dòng Tu. Mãi đến ngày 27-9-77, chúng tôi mới gặp được Ngài cùng với Ðức Ông Chưởng ấn. Các ngài tỏ ra quan tâm đến dự tính của chúng tôi, tuy chưa hứa hẹn điều gì tích cực. Trước khi ra về, chúng tôi ghé qua Trụ sở Cơ Quan Bác Ái Công Giáo L.A. nằm bên kia đường. Cha Trần Tử Nhãn được dịp đàm luận thẳng với Ðức Ông Giám Ðốc Languille bằng Pháp ngữ, khỏi cần thông dịch viên. Ngài cũng như các Dì Phước làm việc tại đó, đều hứa sẽ tận lực giúp đỡ chúng tôi.
Ngày 29-9, Ðức Ông Rawden lại bảo chúng tôi tiếp xúc với Ðức Ông Hawkes, Quản lý Tổng Giáo Phận. Ðức Ông Hawkes hỏi:
- Các anh dự tính làm sao mà sống?
- Thưa chúng con xin hoàn toàn tự túc.
- Tự túc?
- Phải, chúng con có các Thầy. Các thầy sẽ đi làm việc nuôi chúng con. Ngài lắc lắc cái đầu, tỏ ra hoài nghi:
- Tự túc! Bên Mỹ nầy, vấn đề không giản dị như các anh tưởng đâu. Và đó cũng là điều mà Cha Phan Văn Ðài đã cảnh cáo chúng tôi từ trước.
NHÀ LONG BEACH TIÊN KHỞI
Ngày 4-10 sau đó, Ðức Ông Hawkes cho biết ngài đã dò hỏi về một nhà Dòng bỏ trống tại Giáo Xứ St. Lucy, Long Beach, ở gốc đường Sta Phe và 23. Hãy đến xem thử.
Chọn ngày lễ Ðức Mẹ Môi Khôi mồng 7-10, chúng tôi xuống Long Beach gặp Cha Sở St. Lucy, Cha L. Joy. Trông ngài xương xẩu như một thầy khổ tu. Chỉ cho chúng tôi xem nhà dòng bỏ trống, ngài nói: "Nhà có lầu. Các Cha có thể xử dụng trọn cả lầu với 10 phòng ngủ cá nhân. Phòng khách và nhà bếp ở tầng dưới, xin các cha chia sẻ với các giáo viên nhà trường trong những ngày có lớp. Ðến tháng 6 sang năm, nhà trường sẽ đóng cửa. Lúc đó các Cha có thể thuê trọn nhà. Trong khi chờ đợi, xin trả cho 400 MK mỗi tháng."
Thế là chúng tôi vui mừng chuẩn bị về nhà mới, và ngày ấy được ấn định vào ngày mồng 1-12-1977. Bốn người lúc đó có thể về ngay được là hai Thầy Ngô đình Tường, Nguyễn duy Linh và hai Cha Nguyễn đức Thống và Vũ minh Nghiễm. Nhưng chiều ngaỳ 10-10 sau đó, thầy Linh đột ngột xin rút lui.
Sáng ngày đã định 1-12, cha Vũ minh Nghiễm được ông Nguyễn khắc Minh chở về Long Beach, tiếp nhận nhà mới. Chiều đến, cha Thống và thầy Tường cũng về, nhưng trở lại Whittier ngay. Từ đó, ai đến phía bên kia nhà thờ St. Lucy, đường Cota Ave., số 2344, sẽ thấy bên ngoài cửa ra vào nhà dòng, một biển mang hai giòng chữ Việt Mỹ: Dòng Chúa Cứu Thế. Vietnamese Redemptorist Mission.
Chúng tôi về Long Beach với hai bàn tay trắng, nhưng vững tin vào Chúa Quan Phòng. Nhiều vị Ân nhân đã xuất hiện. ÔB. Nguyễn bá Khanh, Mission Viejo, tiếp tế gạo ăn cho suốt cả năm đầu. Những ngày bếp chưa đỏ lửa, giờ cơm là chúng tôi chạy qua nhà Cụ Dương đức Trác. Một miếng khi đói bằng một gói khi no. Nhà Dòng sẽ muôn đời ghi ơn Quý vị hảo tâm.
Ngày 9-12, chúng tôi nhận được văn thư Tòa Tổng Giám Mục (đề 5-12-77) chính thức bổ nhiệm chúng tôi về nhà Dòng Long Beach. Ngày 5-12-77, Cha Châu Xuân Báu từ Wisconsin về, và một tuần sau (15-12) thầy Benoit Ðỗ Minh Cẩn cũng về đoàn tụ. Còn hai thầy Martin Mới và Jean Marie Hiển còn dở công việc ở West Frankfort, Illinois, mãi đến 5-4-1978 mới về Dòng.
Lễ Giáng Sinh năm đó thật long trọng, vì chúng tôi đã chọn ngày này để ra mắt đồng bào.
Trong năm đầu, ngày Chúa Nhật, chúng tôi dâng lễ cho đồng bào tại phòng khách lớn, hay tại sân cỏ trước mặt Dòng. Lần lần giáo dân khắp nơi đổ về rất đông. Nhu cầu mục vụ càng trở nên cấp bách. Một năm sau, cha Sở mới cho phép chúng tôi dâng lễ Chúa Nhật ngoài Hội trường nhà Xứ. Vấn đề lễ bái như thế là đã giải quyết được phần nào. Tuy nhiên, ngày 7-4-1978, khi mà cha Sở thông báo cho biết là nhà trường đã có ngân quỹ (của Giáo phận) nên vấn đề đóng cửa không đặt ra nữa, chúng tôi liền nghĩ đến việc tìm một địa điểm khác. Sự hiện diện của các giáo viên trong nhà gây cho chúng tôi rất nhiều bất tiện. Việc tông đồ mục vụ cũng bị giới hạn rất nhiều. Ngày 26-4-1978, chúng tôi lên cầu cứu với Ðức Cha Ward. Nhưng Ngài chỉ cười trừ! Ngày 18-2-1979, cha Hồng Phúc từ Pháp qua tăng cường, vấn đề tìm một địa điểm khác rộng rãi hơn càng được đem ra thảo luận. Cùng với cha Trần Tử Nhãn, chúng tôi đi tìm nhiều nơi, xem nhiều cơ sở Tin Lành treo bảng bán. Nhưng còn phép lạ tài chánh ?
NHÀ ALTADENA HEO HÚT
Một hôm chúng tôi lại đánh bạo nhấc điện thoại gọi thẳng lên thưa chuyện với Ðức Ông Quản lý Hawkes. Ít ngày sau, Ngài gọi lại nói: "Có một nhà, nhưng ở tận trên Altadena cơ!" Ngày 10-4-79, chúng tôi đi Altadena cùng với hai nhân viên của Ðức Ông. Nhà đây là một Dòng nữ mới lên 20 tuổi, nhưng đã bị bỏ trống. Altadena vốn là khu gia cư của người Da trắng. Nhưng khi dân Da màu tràn tới, họ rút lui lên sườn núi, hoặc dời đi nơi khác. Tỉ lệ giáo dân trong xứ vì thế mà sút hẳn xuống, nhà trường phải đóng cửa và các Dì Phước được mời đi nghỉ.
Ðịa điểm thì được đấy, nhưng thật xa xôi hẻo lánh, nằm tận dưới thung lũng San Gabriel, chung quanh chẳng thấy bóng dáng người Việt nào! Chúng tôi phân vân vô cùng, và bàn nhau lập kế hoãn binh, vịn lẽ rằng cha Giám Tỉnh đang đi vắng. Nhưng hôm sau, Ðức ông Hawkes gọi lại hỏi:
- Sao?
- Thưa chúng con cần phải hỏi ý kiến Cha Giám tỉnh chúng con trước. - Thì hỏi gấp. Ðây là dịp may duy nhất đó.
- Thì cứ gọi sang Âu Châu. Tôi gọi sang Rôma được nữa là!
- Nếu Giám tỉnh chúng con hỏi rằng Ðức Ông đặt điều kiện gì về nhà Altadena, thì chúng con phải thưa làm sao?
- Cho không.
Bốn ngày sau (15-4-79) chúng tôi liên lạc được với cha Trần Tử Nhãn. Ngài nói: "Tùy anh em bên ấy." Sau khi bàn cãi và cân nhắc hơn thiệt, chúng tôi trả lời cho Ðức Ông. Tức thì Ngài cho nhà thầu sửa chữa lại hoàn toàn, từ nền nhà đến mái ngói, cho thay mới hết bếp ga, tủ lạnh, máy giặt sấy . . . Ðến cả sân đậu xe cũng được cầy lên tráng nhựa lại. Phí tổn trên 60 ngàn. Nhà được cất theo hình chữ U: một bên là (8) phòng ngủ cá nhân (Nội Cấm), bên kia là nhà bếp, phòng cơm, phòng giải trí, ở giữa là phòng vãng lai, văn phòng và nhà Nguyện.
Sau hơn hai tháng sửa chữa, nhà được coi là sẵn sàng cho chúng tôi đến tiếp thu. Mỗi tháng chỉ trả tiền nhà tượng trưng là 300 MK.
Ngày Sinh Nhựt thánh Yoan Tiền Hô 24-6-1979, chúng tôi làm lễ giã từ bà con Long Beach. Trừ Cha Châu Xuân Báu còn ở lại, như đã hứa, để tiếp tục săn sóc Cộng đoàn, còn chúng tôi là Thầy Benoit Cẩn, Thầy Martin Mới, Cha Hồng Phúc và Cha Vũ Minh Nghiễm, lên đường trực chỉ Altadena, trong lòng buồn vui lẫn lộn. Vui vì được tới ở một ngôi nhà khang trang, tránh cảnh chung lộn với người ngoài. Buồn vì phải bỏ lại đằng sau cả một Cộng đoàn đông đảo đang lên, đầy nhiệt huyết hăng say, đầy kỷ niệm lưu luyến. Người xưa đã nói rồi: "Ra đi là chết mất trong lòng một đứa."
Tối đến, ra đi bách bộ trong sân Parking, dọc theo rặng cây dừa, dưới ánh đèn đường Lincoln và Mariposa le lói, nhìn qua các phố xá đìu hiu cô quạnh, thỉnh thoảng lại rộn lên tiếng Radio, tiếng cười hô hố của đoàn người Da đen đang từ mấy quán Liquor đi ra, chúng tôi nhìn nhau như muốn nói: "Chúng mình khùng chăng?"
NHÀ BALDWIN PARK
Năm 1990, cha sở chúng tôi là cha Duffy được thay thế. Cha Sở mới thay đổi chính sách hoàn toàn. Trước hết, Ðền Ðức Mẹ Hằng Cứu Giúp được Giáo phận thiết lập cho tại ngôi trường bị bỏ trống, bị đóng cửa. Thánh lễ Việt Nam được tổ chức cho cộng đoàn An-phong tại Altadena, phải dời lên nhà Thờ Xứ. Giờ lễ xưa nay là vào lúc 9 giờ 30 sáng, nay phải dời đến 1 giờ 30 chiều. Một thời khóa biểu rất bất tiện cho người Việt tại vùng xa vắng này.
Trước những biến cố trên, chúng tôi tiên đoán được một điều gì chẳng lành sắp xảy đến. Sau khi thương lượng mua lại ngôi Tu viện, đang thuê của Giáo phận không thành, thì sự gì phải đến đã đến. Cha sở gọi chúng tôi. Ngài muốn thu hồi Tu viện gấp.
Sau khi nghe chúng tôi trình bày, ngài đồng ý cho chúng tôi thời gian bốn tháng để đi tìm một địa sở khác. Hạn chót giao nhà là mồng một tháng tư, 1991.
Các Ân nhân trong Hội Bảo Trợ khi nghe tin nầy, thảy đều náo động lên. Cụ Hội trưởng lập tức viết văn thư gởi đi, xin các Chi Hội trong cũng như ngoài nước, tiếp tay với nhà Dòng để tạo lập một cơ sở mới trên 20 sinh viên do Hội tài trợ.
Tại vùng Baldwin Park, một ngôi nhà 7 phòng ngủ đang treo bảng bán. Nhà tuy cũ (xây từ năm 1928) nhưng địa thế có vẻ khang trang, đất đai chung quanh khá rộng (nửa mẫu).
Như một phép lạ, chúng tôi đã mua được ngôi nhà nầy với những điều kiện tương đối dễ dàng.
Ðầu tháng thánh Giuse 1991, chúng tôi lên đường trở về địa sở mới.
Ngồi trên xe, từ Altadena về Baldwin Park, chúng tôi tự an ủi nhau:
"Ta về ta tắm ao ta
Dù trong dù đục, ao nhà cũng hơn".
Tính ra, chúng tôi đã ở tại Altadena 12 năm, từ tháng 6, 1979 đế mồng 1 tháng 4, 1991.
NHÀ LONG BEACH HIỆN TẠI
Under Construction
NHÀ HOUSTON, TEXAS
Under Construction
NHÀ DALLAS, TEXAS
Under Construction
Vũ Minh Nghiễm, CSsR
|