Hop Thu Tim Hieu So 150

Số 150 - Tháng 1-1999

Hỏi : Thưa Cha, con phụ trách giáo lý cho các em ở Boise (Idaho), không có cha Việt Nam. Thỉnh thoảng có một vài cha ở Trung tâm Mục vụ Portland của Cha đến giúp vài hôm. Nay con đang chuẩn bị dọn Chịu Lễ Lần Ðầu cho một số em. Có em tên thánh là Carôlô. Em hỏi là thánh gì? Con xin Cha cho biết. Hoàng Văn Ng.

Carôlô hay Carolus (La ngữ) hay Charles (Pháp ngữ) là tên của một số vị thánh hay chân phước. Có 14 vị thánh và chân phước mang tên như vậy, như Thánh Carôlô Bôrômê, Thánh Charles Lwanga tử đạo, Chân phước Charles Le Bon, . . .

Nhưng như bạn nói, em nhỏ tên thánh Carôlô, giấy Rửa Tội cấp ở Việt Nam thì chắc đó là Thánh Carôlô Bôrômê (1538-1584) rất danh tiếng. Lễ mừng vào ngày 4/11 hàng năm.

Thánh nhân sinh hạ tại Ý, có người cậu là Hồng Y de Medicis sau được bầu làm Giáo Hoàng mang danh hiệu Piô IV. Carôlô rất giỏi, 22 tuổi đậu tiến sĩ luật đạo đời. Theo tục lệ đời ấy, con thứ dành cho Giáo Hội và Carôlô lại có chí hướng giáo sĩ, nên Ðức Piô IV gọi cháu về La mã, phong ngay Hồng Y và Thư ký Giáo Hoàng. Thánh Carôlô chịu thánh chức và trở nên một người chủ yếu trong Công đồng Triđentinô, chấm dứt năm 1563. Ngài được chọn làm Tổng Giám mục Milan và đã thành công trong việc áp dụng những chỉ thị của Công đồng, như thành lập chủng viện đầu tiên để đào tạo linh mục. Ngài ra sách dạy giáo lý, lập Dòng Tu sĩ Thánh Ambrôsiô để giảng dạy trong Giáo phận. Nhiều giám mục theo gương ngài. Thánh Carôlô là tiêu biểu cho việc cải tổ lại Giáo Hội. Ngài qua đời vì xả thân phục vụ trong vụ dịch hạch năm 1584, hưởng thọ 46 tuổi. Ngài được Ðức Thánh Cha Phaolô V tôn phong hiển thánh năm 1610. (Ðọc chi tiết trong cuốn Ðiển Ngữ Các Thánh do chúng tôi sắp phát hành nay mai).

Hỏi : Quen biết nhau và . . . thương yêu nhau qua Internet có nên không? Mary.

Internet hay Mạng Lưới Toàn Cầu là một phát minh mới mẻ và tinh kỳ, đưa thế giới lại gần với nhau. Ðó là một hồng ân của Thiên Chúa ban qua trí óc của người ta.

Hỏi rằng quen nhau qua Internet có làm sao không? Tất nhiên dùng Internet để quen biết nhau, thêm bạn hữu là một điều tốt. Nhưng trong cái tốt nhiều khi có mặt xấu. Chẳng hạn có vợ có chồng rồi mà dùng Internet để cặp bồ với người khác có thể sinh nguy hại, làm cho đi đến chỗ tan vỡ. Chúng tôi biết một hoàn cảnh đau thương như vậy đã xảy ra và theo chỗ chúng tôi biết thì ngày nay bên tự nhận mình có lỗi đã tự hối và mong bên kia tha thứ cho để sum họp lại, vì tương lai con cái. Ðức Bác ái và Bí tích Hôn phối khuyến cáo như vậy.

Và chúng tôi kết luận bằng một câu chuyện thời sự: Lấy chồng qua Internet. Cô Margaret Anne Hunter (Virginia), quen chàng Thorme Wesley James Grove (Texas) qua Internet. Họ hò hẹn, thăm nhau. Anh Thorme 26 tuổi nói mình bị bệnh AIDS và muốn sống hạnh phúc "nhưng không muốn liên hệ tình dục để khỏi lây cho vợ." Hôn nhân diễn ra tốt đẹp vì lòng hào hiệp của cô Margaret. Nhưng rồi, cô khám phá a "chồng" chẳng bệnh hoạn gì mà thật ra là . . . môâït người đàn bà! Cô Margaret kiện ra toà vì tội lường gạt và đòi bồi thường 575.000 đô la. Ôi! Mối tình Internet thật rắc rối! (EFE 20/12/1996).

Hỏi : Nhân dịp Kỷ niệm 10 năm phong thánh cho các Thánh Tử Ðạo Việt Nam, xin cho biết chúng ta sẽ còn thánh nào nữa không? Một cựu chủng sinh, WA.

Năm nay chúng ta kỷ niệm 117 Vị Thánh Tử Ðạo Việt Nam được tôn phong tại La Mã ngày 19/6/1988. Hỏi rằng còn có vị thánh nào nữa không?

Về các vị tử đạo, chúng ta còn có một danh sách thứ hai gồm 1235 vị Tử đạo đã được Giáo Hội Việt Nam thỉnh nguyện lên Toà Thánh để xin phong Chân phước năm 1917, trong số đó có Thày Giảng Anrê Phú Yên và 270 chị nữ tu Dòng Mến Thánh Giá và một số khác như Phaolô Bột, Lucia Loan, . . . Hiện Bản án tôn phong cho Thày Anrê Phú Yên, vị tử đạo tiên khởi mà thủ cấp được lưu giữ tại Nhà Mẹ Giêsu của Dòng Tên ở La Mã đang được xúc tiến.

Một điều đáng chú ý và vui mừng đón nhận là Bản án xin phong chân phước cho Thầy Dòng Chúa Cứu Thế Marcel Văn đang được khai mở và đang tiến triển. Chúng ta cầu nguyện cho sự thành công, vì vị chân phước tương lai đó không phải là vị tử đạo mà là vị hiển tu (confesseur) đầu tiên. Cáo thỉnh viên của Vụ Án là Ðức Tổng Giám mục Nguyễn Văn Thuận. Thầy Marcel Văn rất danh tiếng nơi giới trẻ Châu Âu.

Hỏi : Xin Cha cho biết về vị thánh đầu tiên của người Do Thái là Edith Stein. Hình như người Do Thái không chấp nhận ngài vì đã bỏ đạo Do Thái theo đạo Công Giáo. Tuyết Nga, LA.

Sáng Chúa Nhật ngày 11/10/1998 tại Công trường Thánh Phêrô (La Mã), Ðức Gioan Phaolô II đã chủ sự Thánh Lễ tôn phong hiển thánh cho Bà Edith Stein, nữ tu Dòng Cácmêlô gốc Do Thái, bị chết vì hơi ngạt tại Trại Tập trung Ðức Quốc Xã Auschwitz ở Ba Lan.

Bà sinh hạ ở Breslau (nay là Wroclaw, Ba Lan) trong một gia đình Ðức gốc Do Thái, là con út trong gia đình 11 con, học rất giỏi tại Gottingen và Fribourg-en-Brisgan (Ðức). Sau bàtrở nên phụ tá của nhà triết học Edmund Husserl, cha đẻ của môn Hiện Tượng học (Phenomenology). Sau khi đọc những tác phẩm của Thánh nữ Têrêxa Avila, Edith Stein đã trở lại đạo Công Giáo, được rửa tôâïi lúc 31 tuổi, rồi vào Dòng Kín Cácmêlô ở Cologne (Ðức) năm 1933 với tên dòng là Thérèse Benedicte Thánh Giá.

Vì áp lực của Chế độ Ðức Quốc Xã và những luật bài Do Thái, Edith Stein và người chị cả Rosa đã di tản qua Dòng Cácmêlô ở Echt (Hoà Lan). Không kịp rời bỏ Hoà Lan để qua Thụy Sĩ, hai chị em đã bị bắt ngày 2/8/1942, bị đày và bỏ vào phòng hơi ngạt ngày 9/8/1942. Xác cả 2 chị em bị hoả thiêu. Edith Stein được tôn phong chân phước ngày 1/5/1987.

Edith Stein được tôn phong hiển thánh ngày 11/10/1998 sau khi một phép lạ được Giáo Hội nhìn nhận do lời cầu bàu của vị Chân phước: Một em nhỏ bị nhiễm thuốc độc nặng được lành mạnh tháng 3/1987.

Mặc dầu một nhóm người Do Thái quá khích coi Edith Stein như là kẻ phản bội đạo Do Thái, nhưng trong bài huấn giáo trong Thánh Lễ phong thánh, Ðức Thánh Cha cho biết: Mấy ngày trước khi bị đày đi, có người cho Edith Stein cơ hội cứu mạng, Bà trả lời: ‘Ðừng làm thế! Vì sao phải đặt tôi vào luật trừ? Thật là chính đáng khhi không nên lợi dụng sự Rửa Tội của tôi. Nếu tôi không thể chia sẻ số phận các anh chị em người của tôi thì đời tôi phần nào bỏ đi." (Documentation Catholique 15/11/1998)

Hỏi : Về hôn nhân, hai người bà con ruột thịt con cô, con cậu có thể lấy nhau không? Có thể xin phép chuẩn để làm phép cưới cho đôi trẻ không? Một độc giả, NY.

Chúng ta biết trong hôn nhân có những ngăn trở tiêu hôn nghĩa là vô hiệu hoá phép hôn phối, như chưa đến tuổi luật định, hay hôn phối trước còn hiệu lực, hoặc là do huyết tộc.

Về bà con huyết tộc, giáo luật số 1091 phân biệt như sau:

1. Về trực hệ, nghĩa là hàng dọc: Ông (bà), cha (mẹ), con, cháu ruột, hôn phối giữa tất cả thân thuộc, dù chính thức hay tự nhiên đều vô hiệu, như ông nội không được lấy cháu nội gái, . . .

2. Về bàng hệ nghĩa là hàng ngang (anh em, cô cậu), hôn phối vô hiệu cho đến cấp thứ bốn, nghĩa là giữa bà con chú bác ruột hay con cô con cậu.

3. Về phép chuẩn thì không bao giờ được cho phép kết hôn giữa bà con trực hệ (mẹ lấy con, ông lấy cháu). Về bàng hệ cấp thứ hai nghĩa là giữa hai anh chị em ruột (anh lấy em gái) không bao giờ được phép chuẩn (GL 1091-1094). Còn về bàng hệ cấp bốn, nghĩa là giữa anh em chú bác hay con cô con cậu ruột thì khi còn trẻ muốn lấy nhau lần đầu không được ban phép chuẩn. Nhưng khi lỡ đã ở với nhau, con cái đùm đề rồi, phép chuẩn có thể được ban đặc biệt để hợp thức hoá một sự đã rồi, nhất là cho con cái. Hồi ở Sài Gòn, chúng tôi đã xin chuẩn cho một đôi bà con, con chú con bác, đi học với nhau, quen và yêu nhau, con cái đùm đề. Toà Giám mục ban phép chuẩn để hợp thức hoá hôn phối, nhưng "xin làm phép giao, cửa nhà thờ đóng" để tránh gương xấu. Có một điều nên chú ý là con cái sinh ra trong vòng bà con ruột thịt luật cấm, thường không khoẻ mạnh về thể xác và trí khôn.

Hỏi : Ðức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã mừng kỷ niệm Kim khánh 50 năm linh mục như thế nào? Người tò mò, PDX.

Ðức Thánh Cha đã mừng kỷ niệm Kim khánh 50 năm lãnh sứ vụ linh mục tại La Mã năm 1996 (1946-1996). Ðại lễ đã được tổ chức trong tuần lễ từ 31/10 đến 10/11/1996. Trong dịp đó, Ðức Thánh Cha đã mời các Hồng y, Giám mục, và linh mục cùng mừng kim khánh năm ấy về La Mã đồng tế trong một Thánh lễ tạ ơn. Ðặc biệt vì Ðức Thánh Cha thích nhạc cổ điển nên Dàn nhạc Thính phòng Salzbourg (Ðức) đã đến trình diễn bản nhạc trứ danh của Handel gọi là "Lễ của Handel". Ngày 16/10 năm ấy cũng là kỷ niệm 18 năm ngài lên ngôi Giáo hoàng.

Trong bài viết về dịp kỷ niệm Kim khánh này của Ðức Thánh Cha, tác giả Caroline Pigozzi của Tuần báo Paris-Match số 17/10/1996 có cho biết: Ðức Thánh Cha là "Ðặc sứ Ðức Tin" bởi vì trong 18 năm, ngài đã đi vòng quanh thế giới 24 lần, nghĩa là hơn 1 triệu cây số.

Ðức Gioan Phaolô II đã thoát chết trong cuộc mưu sát ở Công trường Thánh Phêrô. Ngài tuyên bố: "Mẹ Maria đã đổi chiều hòn đạn do Ali Agca bắn ngày 13/5/1981", và ngài đem qua Fatima chiếc nịt lưng còn vương máu, đặt dưới chân Thánh tượng Mẹ. Nhiều người lúc đó lo sợ cho tính mạng ngài, nhưng ngài nói với họ với giọng tếu: "Ne vous inquiétez pas, Je mourrai guéri." (Các bạn đừng lo, tôi sẽ chết sau khi đã lành). Ngài bị giải phẫu 6 lần.

Ngài sẽ đưa Giáo Hội vào năm 2000, như lời Ðức Hồng Y Wyszinski, một người bạn Ba Lan đã tiên báo khi chúc mừng ngài vừa được bầu lên ngôi Giáo hoàng. Một nguyện vọng chưa đạt được là viếng thăm Việt Nam, quê hương chúng ta, vì "họ" sợ một Cuba thứ 2.

Hỏi : Con xin hỏi cha 2 điều: Một là việc rung chuông trong Thánh Lễ. Bên Việt Nam rung chuông 4 lần, bên Mỹ này lúc 2, lúc 3; hai là việc xông hương lúc nào? K. H.

Chúng tôi xin trả lời theo Qui chế Tổng quát Phụng vụ do Sách Lễ La Mã, tuy địa phương có thể thêm bớt gia giảm theo ban phụng vụ của giáo phận.

1. Về việc rung chuông trong Thánh Lễ, Qui chế Tổng quát nói rằng: "Một lát trước khi Truyền Phép, nếu thuận tiện, người giúp lễ sẽ rung chuông nhắc nhở giáo dân. Cũng rung chuông mỗi lần dâng Mình Thánh, Máu Thánh Chúa lên, tùy theo thói quen mỗi địa phương (số 109).

Như vậy có 3 lần rung chuông.

2. Về việc xông hương: Qui chế Tổng quát số 235 viết rằng có thể tùy nghi dùng hương trong bất cứ hình thức Thánh Lễ nào:

a) Khi đi rước ra bàn thờ.

b) Ðầu lễ, xông hương bàn thờ.

c) Rước Phúc Âm và đọc Phúc Âm.

d) Khi dâng của lễ

e) Khi giơ Mình Thánh và Máu Thánh Chúa lên sau khi truyền phép.

Việc tiến hương được để tùy nghi áp dụng, nhất là trong các lễ trọng.

Hỏi : Có phải Thánh Phanxicô đã đặt ra Kinh Hoà Bình không? Và vì thế, ngài được gọi là Thánh Phanxicô Hoà bình? Mỹ Oanh.

Thánh Phanxicô Assisi là một vị thánh đặc biệt, "vị thánh dễ thương hơn cả", "một thành viên xã hội tiên khởi". Ngài còn là một nhà thi sĩ, một nhà lãng mạn, yêu hoa cỏ, cầm thú, sao trời. Vì thế, phong trào môi sinh chọn ngài làm quan thầy.

Người được gọi là Thánh Hoà bình vì những dữ kiện sau đây:

1. Ba tên cướp đến nhà Dòng ăn xin. Thầy giữ cửa Ange nhận ra nên đuổi đi. Phanxicô hay biết liền khiển trách thầy, dạy đi tìm xin lỗi và biếu quà. Thầy Ange đi xin lỗi. Ba tên cướp cảm động xin theo đi tu. Họ ở lại và trở nên những tu sĩ đạo đức.

2. Trong miền Phanxicô ở có một con chó sói dữ tên là Gubbio. Thánh nhân đi tìm nó, dân làng cho 3 người đi theo bảo vệ. Con chó sói thấy bỏ chạy. Phanxicô làm dấu thánh giá và nói: "Nhân danh Chúa, đừng phá phách dân làng nữa." Chó sói liền đứng lại, đến gần Phanxicô, lấy chân cầm tay Phanxicô như thề hứa. Nó theo ngài về nhà Dòng, trở nên rất hiền lành, được dân chúng thương mến và chết đi sau 2 năm. Tượng thánh nhân hay được điêu khắc có con sói Gubbio bên cạnh.

3. Thánh nhân chống lại thập tự quân, cho rằng không được vì đức tin mà giết người khác. Năm 1219, Phanxicô đi Phi châu gặp vua Ai Cập. Thánh Bellarminô, vì thế có nói: "Một lời nói hoà bình hơn ngàn vạn chiến thắng trận chiến" ám chỉ về Phanxicô.

4. Về Kinh Hoà Bình, tương truyền rằng khi gần chết, Phanxicô xin được tới tu viện Thánh Clara thăm người con thiêng liêng lần cuối cùng. Thánh nữ Clara cho dựng một mái chòi bằng nhành cây trong vườn nhà. Ở đó thánh nhân đã đặt Kinh Hoà Bình và nhất là "Bài Ca Mặt Trời" bất hủ.

Chiều ngày 3/10/1226, tại Tu viện Portioncule, thánh nhân ban phép lành cuối cùng cho Dòng và cho Thành phố Assisi. Ngài trối xin đem xác qua Dòng Nữ trước khi đi chôn và nói: "Cởi áo hộ tôi . . . Ðặt tôi nằm dưới đất, để tôi được sờ vào đất và đất chạm đến tôi . . . Khó nghèo, hoà bình, thuơng yêu." Sau đó, ngài tắt thở. Xác thánh nhân được đưa qua Dòng Nữ. Thánh Clara và chị em lấy vải ga bịt năm dấu thánh lại và cả Dòng đưa đi an táng.

"Khó nghèo, hoà bình, thương yêu" là khẩu hiệu của vị Thánh Hoà Bình.

Ngài được chôn cất trong Ðại Thánh Ðường Assisi. Năm kia có trận động đất làm sập tầng trên của Ðại Thánh Ðường và khiến hai cha Dòng thiệt mạng. Nhưng mộ của Thánh nhân nằm ở tầng dưới nên không hề hấn gì.

Home | Nguyet San | Hop Thu Tim Hieu
E-mail Lm Hồng Phúc : ducme@cuuthe.com